Een mooie route zonder snelweg plannen voor scooter, brommer en motor

De mooiste rit is bijna nooit de snelste. Toch sturen de meeste navigatie-apps je standaard over de kortste lijn: de ring op, de provinciale weg langs, en in het ergste geval de snelweg, waar je met een scooter of brommer niet eens mag komen. Wie op twee wielen wil genieten van het landschap, moet die logica omdraaien. Niet de tijd is leidend, maar de weg zelf.

Dit is een praktische gids om een mooie route te plannen die snelwegen en druk verkeer mijdt, toegespitst op Nederland en Vlaanderen. Ik rijd zelf op een lichte tweewieler en ik bouw Urban Rider, de app waar ik aan het eind op terugkom, dus lees me als een betrokken maar eerlijke bron. Het gaat hier vooral om de aanpak: wat een goede tweewielerroute maakt, hoe je binnenwegen vindt, en waar je in deze streken het mooist rijdt.

Wat maakt een goede route voor twee wielen?

Een prettige tweewielerroute is iets anders dan een efficiënte autoroute. Op een scooter of brommer voel je elk type wegdek, elke windvlaag en elke vrachtwagen die je inhaalt. De kunst is wegen te kiezen die rustig, goed verhard en gevarieerd zijn. Let bij het plannen op deze punten:

• Verkeersluw. Smalle plattelandswegen, dijken en oude doorgaande routes zijn vaak veel aangenamer dan een drukke N-weg, met meer rust en meer ruimte voor het landschap.
• Het juiste wegtype voor je voertuig. Een snorfiets van 25 km/u hoort op een heel ander wegennet thuis dan een motor. Een route over een 80-kilometerweg zonder fietspad is voor een snorfiets ronduit onveilig.
• Goed wegdek. Kasseien, grind en zand zijn pittoresk op de foto, maar op gladde scooterbanden een risico. Een goede planner laat je die ondergrond bewust vermijden.
• Afwisseling en bezienswaardigheden. Water, bos, glooiing en een dorpje om koffie te drinken maken een rit. Een rechte lijn van A naar B doet dat niet.
• Logische stops. Plan op tijd een moment om te tanken of te laden, te rusten en even van de bok af te komen.

De snelweg vermijden begint bij je instellingen

Voor lichte tweewielers is dit in Nederland en België niet alleen een kwestie van comfort, maar van de wet. Volgens artikel 22 van het RVV 1990 mag je de autosnelweg alleen op met een voertuig dat minstens 60 km/u mag en kan rijden; voor de autoweg geldt een minimum van 50 km/u. Een snorfiets (blauw kenteken) rijdt maximaal 25 km/u en een bromfiets (geel kenteken) maximaal 45 km/u, dus beide zijn daar simpelweg verboden. In Vlaanderen werkt het net zo: een bromfiets klasse A mag tot 25 km/u en klasse B tot 45 km/u, en geen van beide hoort op de autosnelweg.

Het probleem is dat de bekende apps dat niet weten. Google Maps en Apple Maps berekenen in onze contreien een scooterrit net als een auto, snelweg inbegrepen, tenzij je per rit handmatig de optie aanvinkt om snelwegen te vermijden. En zelfs dan begrijpen ze je voertuigklasse niet, dus ze sturen je alsnog graag een drukke randweg op. Wie veel op twee wielen rijdt, kent dat gevoel: je volgt de pijl en belandt op een weg waar je niets te zoeken hebt. In een apart artikel ging ik dieper in op de beste navigatie-apps voor scooter en brommer en waar elke app tekortschiet.

Een app die wel met wegtypes werkt, lost dit aan de bron op. In de scooter- en brommerprofielen van Urban Rider staan snelwegen, hoofdwegen en veel tunnels standaard uit, omdat je daar nu eenmaal meestal niet mag rijden. Wil je nog een stap verder en ook drukke doorgaande wegen mijden, dan zet je de optie aan om wegen boven je eigen snelheidslimiet te blokkeren. Het resultaat is een route die uit zichzelf de rustige, goed verharde kant kiest. Meer over de afweging tussen wel of niet op grotere wegen mogen rijden lees je in het stuk over de vraag of een scooter op de snelweg is toegestaan.

Stuur op wegtype, niet alleen op bestemming

De grote winst zit in het onderscheid tussen wegtypes. Een planner die alleen op afstand of reistijd let, kiest bijna altijd de grootste weg. Een planner die je laat sturen op rustige wegen levert iets heel anders op: smalle landweggetjes, dijken en bosroutes die over de kaart kronkelen. Dat kost een paar minuten extra, maar dat is precies waar je voor uitrijdt.

Binnenwegen, kust, rivier en bos vinden

Je hoeft geen mooie route uit het niets te verzinnen. In Nederland en Vlaanderen ligt een netwerk klaar dat speciaal over verkeersluwe wegen loopt: het fietsknooppuntennetwerk, met meer dan 36.500 kilometer aan bewegwijzerde routes door rustige polders, dorpjes en natuurgebieden, in België net zo fijnmazig als bij ons. Voor een snorfiets, die toch al vaak op het fietspad rijdt, is dat vrijwel een kant-en-klare route. Voor een brommer of motor gebruik je het als inspiratie: pak twee of drie knooppunten die mooi liggen en laat je navigatie de stukken ertussen invullen over wegen die jouw voertuig wel mag gebruiken.

Verder helpt het om bewust te zoeken naar landschap. Drie ingrediënten leveren bijna altijd een mooie rit op:

• Water. Dijken langs een rivier, een meer of de kust geven lange, open uitzichten en lopen vaak over autoluwe wegen. Denk aan de dijken van Zeeland of de oevers van de Maas.
• Bos en heide. Natuurgebieden hebben smalle, schaduwrijke wegen met weinig doorgaand verkeer. De Veluwe en de Kempen zijn daar schoolvoorbeelden van.
• Glooiing. Hoogteverschil maakt een rit spannender. In deze vlakke landen vind je dat vooral in Zuid-Limburg en de Voerstreek.

Drie route-ideeën voor Nederland en Vlaanderen

Hieronder drie streken die zich uitstekend lenen voor een ontspannen rit op een lichtere machine, weg van de snelweg. Behandel de afstanden als ruwe richtlijn, niet als vaste route.

1. De Veluwe: bos, heide en lange lijnen

De Veluwe is misschien wel het toegankelijkste rijgebied van Nederland. Lange wegen met lichte bochten voeren door dichte bossen en open heidevelden, met weinig steile stukken en een rustig tempo. Een klassieke lus start in Harderwijk, gaat via Barneveld naar het groene Otterlo en rondom Nationaal Park De Hoge Veluwe, via Hoenderloo richting Apeldoorn. Het is precies het soort omgeving waar een rustig, voorspelbaar wegbeeld het werk doet, ideaal voor wie net wat meer ervaring opbouwt op de scooter.

2. Zuid-Limburg: het enige echte heuvelland

Wil je hoogteverschil, dan moet je in Nederland naar het zuiden. Zuid-Limburg heeft glooiende, slingerende binnenwegen die je nergens anders in het land vindt, langs dorpen als Gulpen en Valkenburg en met holle wegen tussen de akkers. Vanaf hier rijd je zo de grens over naar de Belgische Voerstreek en het Nationaal Park Hoge Kempen, waar smalle wegen langs de Maas lopen. Het is een streek voor wie van bochten en uitzicht houdt; let wel op dat sommige wegen drukker worden met motortoeristen in het weekend.

3. Zeeland en de Kempen: dijken en weidsheid

Voor weids water en open lucht is Zeeland moeilijk te kloppen. Oude dijken zoals de Oudendijk slingeren door het landschap, langs de Deltawerken en pittoreske stadjes als Veere en Zierikzee, met zicht op de Oosterschelde en de Noordzee. Aan Vlaamse kant bieden de Kempen een groene tegenhanger: uitgestrekte bossen, heidevelden en charmante dorpen op rustige binnenwegen. Beide streken zijn vlak en overzichtelijk, dus uitermate geschikt voor een lange, ontspannen tocht. Wie in de stad woont en eropuit wil, kan zich eerst inrijden met de tips uit scooter rijden in Amsterdam en daarna de stad uit richting het water.

Timing: rijd wanneer de weg leeg is

Het tijdstip bepaalt voor een groot deel hoe rustig je rit wordt. Mijd op weekdagen de ochtendspits (grofweg 07:00 tot 09:30) en de avondspits (ongeveer 16:00 tot 19:00), als de doorgaande wegen vol staan. Een toertochtje rijdt het prettigst doordeweeks rond het middaguur, of op een vroege zondagochtend wanneer toeristische streken nog leeg zijn. In populaire gebieden als Zuid-Limburg kan het in het weekend juist druk worden met andere motorrijders, dus vroeg vertrekken loont.

Houd ook het weer scherp in de gaten. Een smalle dijk of bosweg is bij droog weer een plezier, maar nat wegdek, bladeren en zijwind maken zo'n weg op een lichte tweewieler een stuk lastiger. Plan je rit dus niet alleen op het mooiste landschap, maar ook op de beste omstandigheden.

Tanken, laden en onderweg eten

Op het platteland staan de pompen verder uit elkaar dan in de stad, en niet elk dorp heeft er een. Rijd je op benzine, tank dan vol voordat je de bewoonde wereld achter je laat, en plan een tussenstop als de tocht langer dan een uur of twee duurt. Het verschil in actieradius en kosten tussen brandstof en stroom bespreek ik in het stuk over de elektrische versus benzinescooter.

Rijd je elektrisch, dan is vooruit plannen nog belangrijker. Reken je actieradius eerlijk uit, want kou, tegenwind en stevig doortrappen vreten meer dan je denkt. Urban Rider laat laadpalen langs je route zien, met vermogen, netwerk en loopafstand, zodat je niet hoeft te gokken. Verdiep je voor langere ritten in het bereik en laden van een elektrische scooter, zodat een mooie route niet eindigt met een lege accu langs de dijk.

Veilig op de mooie route

Een rustige weg is niet automatisch een veilige weg. Smalle dijken hebben geen vluchtstrook, bospaden kunnen vies zijn met zand of bladeren, en op het platteland duikt landbouwverkeer onverwacht een zijweg uit. Een paar basisprincipes maken het verschil:

• Draag een helm. In Nederland is sinds 1 januari 2023 ook voor snorfietsers een goedgekeurde helm verplicht; voor bromfietsers gold dat al, en zonder helm riskeer je een boete van 120 euro. In België is een helm verplicht voor klasse A en B. Vul dat aan met handschoenen, stevige kleding en oogbescherming.
• Pas je snelheid aan de weg aan. Een onbekende bocht op een smalle dijk vraagt om marge, niet om je maximumsnelheid.
• Hou je telefoon in een houder. Navigeren doe je met een blik, niet met de telefoon in je hand. Lees daarvoor de tips over telefoonnavigatie op twee wielen.
• Ken je voertuig. Of je nu 25 of 45 km/u rijdt, weet wat je machine wel en niet aankan in een bocht, op nat wegdek en bij tegenwind.

Waarom Urban Rider dit makkelijker maakt

Dit is de app die ik zelf bouw, dus weeg dat mee. Urban Rider bestaat omdat de bestaande apps niet voor de alledaagse rijder op twee wielen zijn gemaakt. Het neemt je voertuig als uitgangspunt: kies een scooter- of brommerprofiel en snelwegen, hoofdwegen en veel tunnels gaan standaard uit. Kies het motorprofiel en de snellere wegen komen terug, met de knoppen om vanaf daar bij te stellen. Snelheidsgrenzen, toegestane wegtypes, kasseien, grind en zand stel je zelf in, en aankomsttijden zijn gemodelleerd op echte tweewielersnelheden in plaats van op een gemiddelde auto.

Onderweg houdt de minimale modus het scherm beperkt tot je volgende afslag, de afstand en je snelheid, en die volgende afslag verschijnt ook op je Apple Watch, zodat de telefoon in de houder kan blijven. De eerlijke kanttekeningen: Urban Rider is jonger en kleiner dan de grote apps, en het draait nu op iOS, met een Android-versie in open bèta. Maar voor het plannen van een mooie route die de snelweg en het drukke verkeer overslaat, doet het precies waar het voor gemaakt is.

Veelgestelde vragen