Het meeste advies over meer bereik uit een elektrische scooter of brommer gaat over de machine en de rijder: de accugrootte, de bandenspanning, hoe hard je aan het gas draait, het weer. Dat telt allemaal mee. Maar er is één knop die vrijwel niemand noemt, en die zet je om voordat je überhaupt in beweging komt: de route. De wegen die je navigatie-app kiest, bepalen hoeveel energie het kost om ergens te komen.
Het venijnige is dat de meeste mensen een scooterrit plannen met een app die voor auto's is gebouwd. Google Maps, Waze en Apple Maps zijn uitstekend in waar ze voor bedoeld zijn: een auto snel ergens krijgen. Voor een lichte elektrische tweewieler zijn "snel" en "zuinig" vaak tegengestelde richtingen, en een auto-app kan het verschil niet zien.
Ik bouw Urban Rider, een navigatie-app voor scooters, brommers, motoren en fietsen, dus lees dit als een eerlijke maar betrokken kijk. De natuurkunde hieronder is echter niet aan een app gebonden, en het loont om die te begrijpen met welke app je ook rijdt.
Snelheid is wat je accu leegtrekt
De grootste drain die je op een licht elektrisch voertuig echt zelf in de hand hebt, is hoe hard je kruist, en de reden is lucht. De kracht van de luchtweerstand neemt toe met het kwadraat van de snelheid, en het vermogen dat nodig is om erdoorheen te duwen neemt toe met de derde macht. In gewone taal: anderhalf keer zo hard rijden kost je niet anderhalf keer zo veel energie. Het kost veel meer.
Op een rustig tempo gaat vrijwel niets van je accu naar het bestrijden van de lucht. Bij 45 km/u op een open weg gaat er een groot deel naartoe. Daarom kan dezelfde accu die comfortabel een ontspannen rondje door de stad haalt, tekortschieten als je de hele rit op een snelle doorgaande weg een hoge, gelijkmatige snelheid vasthoudt. Gewicht, bandenspanning, kou en hellingen tellen ook mee, en die behandelen we in onze gids over bereikangst op een elektrische scooter verslaan. Maar snelheid is degene die je route stilletjes voor je kiest.
Hoe een auto-app je bereik voor je uitgeeft
Een auto-navigatie-app heeft één hoofddoel: de kortste reistijd voor een auto. Om dat te halen, kiest hij snelle wegen. Grote invalswegen, doorgaande wegen, ringwegen, alles waarop een auto een hoge snelheid kan vasthouden. Hij berekent je aankomsttijd op basis van autosnelheden, en beschouwt het snel bereiken van een snelle weg als winst.
Voor een elektrische scooter of brommer is dat ongeveer het slechtste wat hij kan doen:
- Hij zet je op de wegen waar je de hoogste snelheid vasthoudt, en dat is precies waar de luchtweerstand je accu het snelst leegtrekt.
- Hij negeert hellingen volledig. Een steile klim waar hij je overheen stuurt om een minuut te besparen, kan een flink stuk van een kleine accu kosten, want jezelf en het voertuig een heuvel op tillen kost energie die je op de weg omlaag niet volledig terugkrijgt.
- Voor een brommer wijst hij je soms naar wegen die je niet eens mag gebruiken, om je daarna om te leiden en zo extra afstand toe te voegen.
Niets hiervan betekent dat de app slecht werk levert. Hij doet het werk waarvoor hij is gebouwd, voor een voertuig waar je niet op rijdt.
Wat voertuigslimme routing in plaats daarvan doet
Een app die weet dat hij een scooter routeert, optimaliseert anders. In plaats van de snelste weg voor een auto zoekt hij een verstandige weg voor een voertuig van 25 tot 50 km/u:
- Hij houdt je standaard van snelwegen en snelle hoofdwegen af, wat je kruissnelheid verlaagt en daarmee de energie die je per kilometer verbruikt.
- Hij laat jou de voorwaarden bepalen. In Urban Rider kun je je snelheid begrenzen, kiezen hoeveel heuvel je aankunt, en aangeven dat hij snelle doorgaande en autowegen moet vermijden. Elk daarvan is, niet toevallig, ook een accu-instelling.
- Hij plant rond laden. Laadpalen in de buurt toont de laadpunten langs de route die je daadwerkelijk rijdt, met het vermogen, het netwerk en de loopafstand van elk, zodat je bereikplanning in dezelfde app gebeurt in plaats van in een aparte.
Een gelijkmatiger snelheid, mildere wegen en minder onverwachte klimmen tellen op tot meer kilometers uit dezelfde lading.
De instellingen die een lading oprekken in Urban Rider
Rijd je elektrisch, dan doet een paar minuten in de instellingen meer voor je bereik dan bijna alles anders in de app. Concreet:
- Kies het juiste voertuigprofiel. Scooter of brommer houdt je van snelwegen af en op wegen die bij je snelheid passen.
- Stel een realistische maximumsnelheid in. Omdat de luchtweerstand zo sterk oploopt met de snelheid, is een bescheiden begrenzing op open stukken een van de meest effectieve bereikinstellingen die er zijn.
- Verlaag je heuveltolerantie. Dit stuurt routes weg van steile klimmen die een kleine accu onevenredig veel energie kosten.
- Zet het vermijden van snelle hoofdwegen aan. Doorgaande en autowegen blokkeren houdt de omliggende wegen langzamer, en langzamere wegen betekenen lagere gelijkmatige snelheden.
- Gebruik Laadpalen in de buurt voor een langere rit, zodat je weet waar de bijlaadpunten zijn in plaats van ernaar te gissen.
Niets hiervan is exotisch. Ze leggen de route simpelweg gelijk met hoe een licht elektrisch voertuig zijn energie echt gebruikt.
Wees eerlijk: routing is een knop, geen wonder
Het zou hier makkelijk zijn om te veel te beloven, dus klip en klaar: routing kan de natuurkunde niet verslaan. Het maakt van een accu van 40 km geen accu van 80 km. De grootste factoren in je bereik blijven de accu zelf, je snelheid, je gewicht, de temperatuur en het terrein, en geen enkele route verandert de regels waaraan die gehoorzamen.
Een route zonder snelweg is ook af en toe iets langer in afstand dan de auto-snelle variant. Meestal kost hij toch minder energie, omdat de lagere snelheid de extra afstand ruimschoots goedmaakt, maar niet altijd. Op een korte, vlakke sprong kan het verschil klein zijn. Wat routing betrouwbaar wél doet, is voorkomen dat je navigatie-app actief tegen je bereik werkt, wat een auto-app elke keer doet als hij je een snelle weg op stuurt om een minuut te besparen. Gecombineerd met de basis in bereikangst verslaan is het de goedkoopste bereikupgrade die je kunt doen, want het kost niets en je stelt het één keer in.
Probeer het op je woon-werkrit
Rijd je een elektrische scooter of brommer, dan voel je dit het snelst door je gebruikelijke woon-werkrit twee keer te plannen: één keer in een auto-navigatie-app, één keer in Urban Rider met het scooter- of brommerprofiel. Kijk naar de wegen die elk kiest. De auto-app grijpt naar de snelle weg; de voertuigslimme route houdt je op rustigere straten op een gelijkmatiger snelheid, en daar komt een lichte accu het verst.
Urban Rider is gratis te downloaden op iOS en Android, vereist geen account om te proberen, en toont laden onderweg. Voor de basis van bereik en laden, zie bereikangst op een elektrische scooter verslaan, en voor waarom algemene kaartapps een kleine scooter überhaupt verkeerd routeren, zie Google Maps gebruiken op een 50cc scooter.
Navigatie gemaakt voor je scooter, niet voor een auto
Urban Rider stuurt je bromfiets of scooter over wegen waar je daadwerkelijk mag rijden, vermijdt standaard snelwegen en geeft aankomsttijden op echte scootersnelheid. Gratis, geen account nodig.
Veelgestelde vragen
Verandert de route die ik kies echt het bereik van mijn elektrische scooter?
Ja, en meer dan de meeste rijders verwachten. De route bepaalt hoe hard je kruist en hoeveel je klimt, en dat zijn twee van de grootste energiekosten op een licht elektrisch voertuig. Een rustigere, vlakkere route op een gelijkmatiger snelheid komt op dezelfde lading merkbaar verder dan een route over snelle wegen.
Waarom trekt Google Maps de accu van mijn scooter sneller leeg?
Omdat het routeert op de kortste reistijd voor een auto, en dus snelle wegen kiest waar je een hoge snelheid vasthoudt. Luchtweerstand neemt sterk toe met de snelheid, dus juist op die snelle wegen brandt een lichte elektrische tweewieler zijn accu het snelst op. Het houdt ook geen rekening met hellingen, en klimmen kost extra energie bij een kleine accu.
Gebruikt een langzamere route altijd minder accu?
Meestal wel, maar niet altijd. Het verbruik per kilometer daalt bij een lagere gelijkmatige snelheid, dus een langzamere route wint vaak. Is die veel langer of alleen maar bergop, dan slinkt het voordeel. De betrouwbare combinatie is een gematigde snelheid, milde hellingen en een gelijkmatige doorstroming, en dat is precies waar een voertuigslimme route op mikt.
Welke instellingen laten mijn elektrische scooter verder komen in Urban Rider?
Kies het scooter- of brommerprofiel, stel een realistische maximumsnelheid in, verlaag je heuveltolerantie en zet het vermijden van snelle hoofd- en autowegen aan. Elk daarvan houdt je snelheid en je klimmen laag, en daar gaat de energie heen. Laadpalen in de buurt laten vervolgens de laadpunten langs de route zien voor langere ritten.
Kan routing goede accugewoontes vervangen?
Nee. Routing is een van meerdere knoppen. Bandenspanning, gewicht, rijstijl, accuonderhoud en kou blijven meetellen. Routing zorgt er alleen voor dat je navigatie-app niet langer tegen je bereik werkt door je een snelle weg op te sturen om een minuut te besparen.